Groeipijn: hoe je je kind er zonder pijnstiller vanaf helpt

 

‘Mam, ik heb zo’n beenpijn!’ Soms ligt die kleine Wiebe van ons te huilen in zijn bed, na een dag lekker lang buiten spelen. Meestal grepen we dan naar een kinderparacetamol, al hielp dat lang niet altijd goed genoeg.

 

Als masseur met een passie voor vertalen, werd ik gevraagd een Amerikaanse bestseller over pijnbestrijding te vertalen. In dat boek wordt duidelijk uitgelegd hoe pijn vaak ontstaat, en er staat duidelijk in aangegeven waar je moet masseren om de pijn te verhelpen. Ook groeipijn komt er in aan de orde, en zo kwam ik erachter hoe ik mijn kind zonder paracetamol van zijn pijn kon afhelpen.

 

Aan het boek bleek een hele website gekoppeld te zijn over allerlei pijnen door het hele lichaam en hoe je die zelf kunt verminderen. Ook wordt er duidelijk uitgelegd hoe pijn vaak ontstaat; namelijk, dat het meestal wordt veroorzaakt door kleine spierverkrampingen. Die verkrampingen of knopen in spieren ontstaan vaak door langdurige of te grote belasting. Bij een kind dat de hele dag loopt te rennen en te ravotten, wil dat dus nog wel eens voorkomen. Maar ook jonge moeders die hun kind veel op een arm dragen, kunnen er last van krijgen.

 

Diverse vormen van (al dan niet te grote) belasting van de spieren zorgen ervoor dat sommige spiervezels in een soort kramptoestand raken en er in de spier een harde plek ontstaat. Zo een harde plek of spierknoop wordt door medici ook wel triggerpoint genoemd. Het gekke is dat de plek waar de pijn zit helemaal niet overeen hoeft te komen met de plaats waar zo een triggerpoint zit. Zie het eerste kader.

 

Kader1

Waarom wrijven op de pijnlijke plek zelf niet altijd helpt

 

Elke spier in ons lichaam heeft een of meerdere plekken die de neiging hebben spierknopen te vormen. Iedere spierknoop heeft een vast omlijnd gebied waar hij pijn en andere klachten kan veroorzaken. Elke knoop heeft daarom zijn eigen pijnpatroon. Alleen is het niet zo dat elk pijnlijk gebied door één bepaalde spierknoop wordt veroorzaakt. Meestal moet je dus even zoeken.

                               

De pijn wordt als het ware van de spierknoop (B) afgeleid, naar de plaatsen waar de spier zich aan het bot hecht. In de spierknoop zijn de spiervezels helemaal samengetrokken. De spier op zich wordt niet langer, dus de rest van de spier, tussen de aanhechting en de knoop, wordt juist opgerekt (C). Simpel gezegd staat de aanhechting daardoor onder spanning, en dat is wat de pijn op een of meer andere plekken veroorzaakt. De vezels van een spier zonder knoop (A) hebben een ‘normale’ lengte.

 

In de tekeningen geven de zwarte stippen de knopen aan en de gearceerde gebieden de plekken met daarvan afgeleide (pijn)klachten.

 

 

Gelukkig is de pijn vrij gemakkelijk weg te masseren, als je tenminste op de juiste plek wrijft. (De uitleg over ‘hoe te wrijven’ vind je in het tweede kader.) Vaak masseer je dus niet de pijnlijke plek zelf, maar de plaats waar die knoop in de spier zit. Als Wiebe ‘beenpijn’ heeft, vraag ik hem altijd eerst of hij aan wil wijzen waar hij de pijn voelt, zodat ik daarna in het boek kan opzoeken waar ik hem moet wrijven. Per pijnlijke plek worden de spieren opgesomd die ervoor verantwoordelijk kunnen zijn, in aflopende mate van waarschijnlijkheid.

 

Eigenlijk zijn het bij Wiebe maar een paar plekken waar de spieren knopen vormen, dus het boek heb ik nu niet meer nodig. Die spierknopen ontstaan in elke spier altijd op dezelfde plek, namelijk waar de zenuw die de spier bestuurt, contact maakt met de spier, al komen ze ook voor op andere plaatsen. In de tekening hierboven zie je een paar veel voorkomende spierknopen die pijn in het been kunnen veroorzaken. Als Wiebe weer klaagt over ‘beenpijn’, ga ik zachtjes wrijven op de eerste spier die het boek aangeeft, met de ene duim bovenop de andere.

 

Kader2

Hoe je de pijn weg wrijft

 

Dat wrijven gaat wel op een speciale manier. Je gaat niet maar een beetje heen en weer poetsen, want dan werkt het veel minder snel. Eerst zoek je de plek op de binnenkant van het been door er voorzichtig met je duim op te drukken. Al tastend zul je een plek tegenkomen die voor je kind extra pijnlijk is als je erop drukt, en waar misschien een kleine verharding in de spier voelbaar is (al is die verharding er niet altijd). De kans is groot dat je de boosdoener dan gevonden hebt.

 

Bij het masseren over deze spierknoop geef je op de heenweg zo veel of weinig druk dat je kind het goed kan verdragen. Als je zoveel druk geeft dat je de huid bij de wrijving als het ware ‘meeneemt’, geef je waarschijnlijk precies genoeg druk.

 

Het is dit geval is niet erg om een ‘zachte heelmeester’ te zijn. Geef net zoveel druk dat je kind het goed kan verdragen en rustig kan blijven doorademen. Dat is precies genoeg. Op de terugweg glijd je zonder veel druk terug naar het beginpunt en herhaal je de beweging. Dat is alles.

 

 

Het beste is om dit eerst op jezelf uit te proberen, zodat je al een beetje ervaring hebt voordat je je kind gaat helpen. Het gaat heel gemakkelijk als je aan tafel zit en je ene arm dwars voor je legt, met de handrug op tafel. Er zitten een paar mogelijke spierknopen vlak bij je elleboog, op de binnenkant van je onderarm.

 

Om een pijnlijke plek te vinden, loop je met je duim in kleine stapjes systema­tisch over de binnenkant van je onder­arm (zie foto) en voel of je een pijnlijke plek vindt. Het kan best zijn dat je dan ook tintelingen gaat voelen in je hand, want dat is ook een van de effecten die spierknopen kunnen hebben.

 

Zoals ik eerder al zei, de medische term voor spierknopen die elders pijn veroorzaken is ‘triggerpoint’. ‘Trigger’ betekent ‘trekker’. Als je de trekker van een pistool overhaalt, slaat de kogel ergens anders in. Zo is het ook met de pijn die een triggerpoint veroorzaakt. De pijn die ze veroorzaken, wordt ook wel myofasciale pijn genoemd, maar dat mag je snel vergeten. Pijn is pijn nietwaar, en daar wil je je kind zo snel mogelijk van af helpen.

 

Waar vind je nu eigenlijk die triggerpoints, bij jezelf of bij je kind? Dat hangt dus af van de plek waar de pijn zit. Als het om groeipijn gaat, is dat vaak in de armen of de benen.

 

Het eenvoudigst is dat uit te leggen aan de hand van de arm. Laten we zeggen dat de pijn aan de binnenkant van de onderarm of handpalm zit. Bijvoorbeeld als je kind de hele dag met emmertjes zand heeft lopen slepen, of als je zelf een eind hebt autogereden en je stuur te strak hebt vastgehouden. Het triggerpoint wat die pijn veroorzaakt, kan in verschillende spieren zitten. De triggerpoints die we hier als eerste gaan zoeken, liggen in de buigers. Dat zijn dezelfde spieren die we daarstraks bij onszelf ook al hebben onderzocht op pijnlijke plekken.

 

Waar let je op bij het masseren van je kind?

  1. Geef liever te weinig druk dan teveel. Het mag maar een beetje pijn doen.
  2. Maak een heen en weer gaande beweging, maar geef maar in één richting druk.
  3. Doe het langzaam. Een wrijving van twee à drie centimeter mag twee seconden duren.
  4. Herhaal de hele beweging maximaal 10 tot 12 keer op hetzelfde triggerpoint.

 

Als je kind pijn in de benen heeft, kijk je weer eerst waar het de pijn voelt. Een kind dat paard rijdt, kan bijvoorbeeld pijn krijgen aan de binnenkant van zijn of haar bovenbenen en knieën, doordat het zich stevig op het paard vastklemt. De spieren die hierbij zwaar belast worden zijn de zogenaamde adductoren, die aan de binnenkant van de benen liggen.

 

Om te ontdekken waar de triggerpoints zitten, ga je weer op dezelfde manier tewerk als eerst: je geeft druk op de binnenkant van het bovenbeen tot je zoon of dochter ineens pijn voelt. Daarna behandel je de pijnlijke plek zoals eerder werd beschreven: in de ene richting geef je langzame korte strijkingen met druk, en in de andere richting laat je de druk los.

 

Als je alle andere plekken die ‘beenpijn’ kunnen veroorzaken, wilt leren kennen, kun je het boek waar al deze informatie uitgebreid in staat beschreven, bij iedere boekhandel aanschaffen. Vraag naar het Handboek Triggerpoint-therapie, of kijk eerst even op de website www.triggerpointboek.nl. Als je daarna nog extra hulp nodig hebt, kun je via de website aangeven dat je interesse hebt in een workshop. Je krijgt dan vanzelf bericht over plaats, datum en prijs van de workshops.

 

 

Rob Beenker

ROBBEE® Vitaliteitsmassage
Houtzaagmolen 223
1622 HR  Hoorn
tel. 0229 - 273 062
www.vitaliteitsmassage.nl
www.triggerpointboek.nl